Toen rood alles liet wankelen

Als grafisch vormgever dacht ik altijd dat ik kleur best goed begreep. Kleur had betekenis. Vrij duidelijke betekenis ook. Rood was voor mij een kleur die je vrij makkelijk kon plaatsen. Liefde. Passie. Gevaar. Stop. Waarschuwing. Dat soort woorden.

Tenminste, dat dacht ik.

Tot ik begon aan mijn kleuropleiding en meedeed aan mijn eerste kleurmeditatie.

Mijn eerste ervaring met rood

We deden een meditatie op de kleur rood. Niet zomaar rood, maar signaalrood. Fel. Aanwezig. Niet te negeren.

Ik vond het verschrikkelijk.

Vrij snel kwamen er woorden in mij op als: gevaar, opletten, wegwezen. Mijn hele systeem leek op scherp te gaan. Het voelde niet warm, niet liefdevol en ook niet energiek. Het voelde onrustig. Dwingend bijna. Alsof die kleur niet zachtjes naast me kwam zitten, maar hard aan mijn arm trok.

Ik vond het zelfs zó vervelend dat ik de meditatie niet heb afgemaakt. Dat verbaasde me al. Maar wat daarna kwam, bracht me pas echt in de war.

Niet iedereen voelt rood hetzelfde

Tijdens de nabespreking hoorde ik hoe de andere cursisten rood hadden ervaren. En dat was totaal anders dan ik.

De één sprak over liefde en opwinding. De ander over levenskracht, energie en zin hebben om iets te doen. Waar ik spanning voelde, voelde iemand anders juist plezier. Waar ik wilde afhaken, voelde een ander juist beweging.

Dat moment zette alles wat ik dacht te weten over kleur op losse schroeven. Want rood betekende toch gewoon één van twee dingen? Gevaar of liefde?

Blijkbaar niet.

Blijkbaar zegt een kleur niet alleen iets over de kleur zelf, maar ook over degene die kijkt.

Wat rood allemaal in zich draagt

Later gingen we dieper in op de eigenschappen van rood. En hoe meer ik hoorde, hoe meer ik voelde dat rood veel groter is dan alleen een verkeerslicht of een roos.

Rood gaat onder andere over:

kracht
daadkracht
moed
doorzetten
aanwezig zijn
zichtbaar durven zijn
passie
levenslust
verlangen
temperament
vuur
wilskracht
actie
grenzen aangeven
instinct
overleven
aarding
lichamelijkheid
energie
seksualiteit
intensiteit

En rood heeft ook een schaduwkant. Het kan omslaan in:

onrust
drang
boosheid
controle
waakzaamheid
overprikkeling
onveiligheid
kort lontje
spanning in het lijf

Misschien is dat juist waarom rood zo’n confronterende kleur is. Het is geen kleur die op afstand blijft. Rood komt dichtbij. Het zet iets aan.

Wat mij nog het meest verbaasde

Wat mij misschien nog wel het meest verbaasde, was dit: ik blijk bijna alle eigenschappen van rood in mijn karakter te hebben. Dat vond ik op z’n zachtst gezegd verwarrend.

Want hoe kan het dat ik zóveel rood in mij draag, maar dat die kleur zelf zo ongemakkelijk voelt? Hoe kan een kleur zo sterk in je karakter aanwezig zijn, terwijl je er tegelijk bijna op afknapt? Dat zette me aan het denken.

Wat zegt mijn gevoel over rood?

Voor mij voelt het inmiddels alsof mijn reactie op rood misschien niet zegt: “dit past niet bij jou”, maar juist: “hier zit iets wat heel dichtbij komt.” Soms reageren we het sterkst op wat we herkennen, maar nog niet helemaal omarmen.

Misschien voelde rood voor mij niet vervelend omdat het vreemd was, maar omdat het iets aanraakte wat al in mij leeft. Iets krachtigs. Iets vurigs. Iets dat niet klein, lief of aangepast wil zijn. En juist dat kan spannend zijn.

Want rood vraagt niet of het even mag bestaan. Rood is er gewoon.

Als jij veel rode eigenschappen in je karakter hebt, maar de kleur zelf moeilijk verdraagt, dan kan dat iets zeggen over de verhouding tussen jouw natuur en jouw gevoel van veiligheid. Misschien heb je die daadkracht wel. Die intensiteit. Dat vuur. Maar heb je ooit geleerd dat die kant van jezelf te veel is. Te fel. Te aanwezig. Te uitgesproken. Niet welkom.

Dan is het niet gek dat signaalrood niet voelt als thuiskomen, maar als alarm.

Misschien ben ik niet tegen rood, maar tegen wat rood oproept

Dat inzicht vond ik misschien nog wel het meest bijzonder. Misschien is mijn afkeer van rood geen afwijzing van de kleur, maar een reactie op wat die kleur in mij wakker maakt. Rood gaat over leven. Over grens. Over verlangen. Over zichtbaar zijn. Over ruimte innemen.

En dat zijn precies de dingen die niet voor iedereen vanzelfsprekend veilig voelen.

Misschien voelde ik in die meditatie niet alleen de kleur rood, maar ook alles wat rood in beweging zette.

Kleur is persoonlijker dan ik dacht

Als grafisch vormgever was ik gewend te denken in duidelijke betekenissen. Kleur als taal. Kleur als signaal. Kleur als slimme keuze in communicatie.

Maar deze ervaring liet me zien dat kleur óók iets anders is.

Kleur is niet alleen wat wij ervan hebben geleerd. Kleur is ook herinnering. Gevoel. Ervaring. Lichaam. Associatie. Geschiedenis.

De ene persoon kijkt naar rood en voelt liefde. De ander voelt kracht. En ik voelde vooral: pas op. Niet omdat één van ons gelijk had, maar omdat kleur zich blijkbaar mengt met wie je bent.

Wat rood mij uiteindelijk liet zien

Deze eerste meditatie bracht me niet meteen rust of helderheid. Eerder het tegenovergestelde. Het liet alles even wankelen wat ik dacht te weten. Maar misschien was dat precies de bedoeling.

Misschien liet rood mij zien dat kleur niet vaststaat. Dat betekenis niet altijd universeel is. En dat juist in die verwarring iets nieuws kan ontstaan. Ik kijk nu anders naar rood. Nog steeds niet zorgeloos. Nog steeds niet als mijn makkelijkste kleur. Maar wel met meer nieuwsgierigheid.

Want als rood zo sterk in mijn karakter leeft, dan is het misschien geen kleur om van weg te blijven. Misschien is het juist een kleur die mij iets te vertellen heeft.